Tortikolis Nedir?

Tortikolis, bebeğin başını bir tarafa eğip çenesini karşı tarafa çevirmesi ile fark edilen bir durumdur. Halk arasında “boyun eğriliği” olarak bilinir.

En sık nedeni, boyundaki önemli kaslardan biri olan sternokleidomastoid kasın (SCM) kısalığıdır.

                     

Neden Olur?

Tortikolisin en sık görülen tipi konjenital musküler tortikolistir ve genellikle:

• Anne karnında bebeğin pozisyonu
• Zor veya müdahaleli doğum
• Doğum sırasında kasın zorlanması
• Doğum sonrası sürekli aynı tarafa yatırma

gibi nedenlerle gelişebilir.

Hangi Belirtiler Görülür?

Ailelerin fark edebileceği önemli bulgular:

• Başın sürekli aynı tarafa eğik durması
• Bebeğin hep aynı yöne bakması
• Boynu çevirirken zorlanma
• Aynı tarafta yatmaya bağlı kafa düzleşmesi (plagiosefali)
• İlerleyen dönemde yüz asimetrisi

         

Erken Tanı  Neden Çok Önemli?

En kritik nokta şudur:

Tortikolis başlangıçta esnektir (fleksibl) Yani:

• Erken fark edilirse
• Doğru egzersiz ve pozisyonlama yapılırsa

 Büyük oranda tamamen düzelebilir

❗ Tedavi edilmezse:

• Kas kısalığı artar
• Boyun hareketleri kısıtlanır
• Kalıcı hale gelebilir
• Kafa şekil bozukluğu ve yüz asimetrisi gelişebilir

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Şu durumlarda mutlaka değerlendirme gerekir:

• İlk 1–2 ayda belirgin eğrilik fark edilirse
• Bebek başını rahat çeviremiyorsa ya da hep bir tarafa doğru çeviriyorsa
• Kafa şeklinde bozulma başladıysa

 Tedavi Nasıl Yapılır?

Fizik tedavi

• En etkili yöntemdir
• Germe + güçlendirme egzersizleri

 Aile eğitimi

• Tedavinin en kritik parçasıdır (tutuş ve emzirme pozisyonları, ev egzersiz programları)

 İzlem (Takip)

• Pediatrik ortopedi uzmanı tarafından düzenli takip gerekir

🔪 Cerrahi (nadir)

• Geç kalınmış veya diğer tedavilere dirençli olgularda

Sonuç

🦴 Tortikolis:

✔ Erken dönemde fark edilirse büyük ölçüde düzelebilir
✔ Aile katılımı tedavinin temelidir
✔ Gecikirse kalıcı deformitelere yol açabilir

Unutmayın:
Erken müdahale ile çoğu bebek tamamen normale döner