Çocuğunuzun bacaklarının birbirine doğru kapanması, hatta bazen çapraz yapması (“makaslama” görünümü) günlük yaşamı zorlaştırabilir. Bu durum çoğunlukla Serebral palsi tanılı çocuklarda, kasların olması gerekenden fazla kasılması (spastisite) nedeniyle ortaya çıkar. Özellikle kasık bölgesindeki adduktor kaslar fazla çalıştığında, kalça eklemi zamanla etkilenir ve tedavi edilmezse kalça çıkığına kadar ilerleyebilen bir süreç gelişebilir.
Bu yazıda, ailelerin en çok merak ettiği konulardan biri olan adduktor tenotomi (kas gevşetme ameliyatı) sürecini sade ve anlaşılır şekilde ele alacağız.
Adduktor Kaslar Neden Sorun Yaratır?
Kasık bölgesindeki adduktor kaslar normalde bacakları birbirine yaklaştırmak için çalışır. Ancak spastisite durumunda bu kaslar sürekli kasılı kalır. Bunun sonucunda:
- Bacaklar birbirine çok yaklaşır veya çapraz yapar
- Oturma dengesi bozulur
- Bez değişimi ve hijyen zorlaşır
- Yürüme varsa zorlaşır veya bozulur
- Kalça eklemine anormal yük biner ve Kalça çıkığı için risk oluşur.
Zaman içinde bu durum, kalça ekleminin yerinden çıkmasına kadar ilerleyebilir. Bu nedenle erken müdahale oldukça önemlidir.
Tedavi Seçenekleri: Her Zaman Ameliyat mı?
Hayır. Tedavi basamaklıdır ve her çocuk için bireysel planlanır:
- Fizyoterapi ve germe egzersizleri
- Botulinum toksini enjeksiyonu (geçici kas gevşetme sağlar)
- Ortez ve pozisyonlama cihazları
- Cerrahi (adduktor tenotomi)
Eğer kas kısalığı kalıcı hale gelmişse ve diğer yöntemler yeterli olmuyorsa cerrahi gündeme gelir.
Adduktor Tenotomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Bu ameliyat, genellikle:
- Kasık bölgesinde yaklaşık 1 cm’lik küçük bir kesi ile yapılır
- Kasın fazla gergin olan kısmı gevşetilir
- İşlem kısa sürer ve genellikle güvenlidir
- Ameliyat izi oldukça küçük kalır
Amaç, bacakların daha rahat açılmasını sağlamak ve kalça üzerindeki zararlı kuvvetleri azaltmaktır.
Ameliyat Sonrası Süreç
Ameliyat sonrası dönem, tedavinin en az ameliyat kadar önemli bir parçasıdır.
Hastanede ve İlk Günler
- Genellikle alçı uygulanmaz
- Bazı çocuklarda kalçayı açık tutan cihaz (abduksiyon cihazı) kullanılabilir
- Ağrı genellikle hafiftir ve kontrol altına alınabilir
Evde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Doktorun verdiği ilaçlar düzenli kullanılmalıdır
- Yara yeri temiz ve kuru tutulmalıdır
- Ani ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır
- Doktorunuzun önerdiği zaman aralığında fizik tedavi ve rehabilitasyon başlanır
Kontroller
- Genellikle 10. ve 21. günlerde kontrol yapılır
- İyileşme ve hareket açıklığı değerlendirilir